Kinh nghiệm và kỹ thuật trồng nấm bào ngư tại Bạc Liêu

Thứ hai - 09/03/2020 23:38
Nấm bào ngư là một loài nấm ăn được thuộc họ Pleurotaceae. Nó được trồng lần đầu ở Đức để ăn trong thế chiến thứ 1, nhưng mãi cho đến năm 1970, nấm bào ngư mới được nuôi trồng đại trà trên khắp thế giới. Nấm bào ngư được biết đến là loài nấm có giá trị dinh dưỡng cao, cung cấp một lượng đáng kể chất đạm, đường bột, nhiều vitamin và khoáng chất, đồng thời là dược liệu quí giá trong việc duy trì, bảo vệ sức khỏe, phòng chống nhiều bệnh kể cả ung thư, ung bướu và cũng là nguồn hàng xuất khẩu có giá trị. Loài nấm này được trồng ở Việt Nam cách nay hơn hai chục năm, với nhiều chủng loại như: Pleurotus florida, Pleurotus ostreatus, Pleurotus sajor – caju, Pleurotus pulmonarius…
Trồng nấm bào ngư không lệ thuộc vào điều kiện đất đai, không cần vốn đầu tư, không tốn chi phí phân bón, thuốc bảo vệ thực vật. Điều quan trọng là biết tận dụng không gian trống quanh nhà, nắm vững kỹ thuật thiết kế trại, treo nấm và quản lý chăm sóc tốt cho phôi nấm là có thể sản xuất được. Ưu điểm của nấm bào ngư là thời gian trồng ngắn, nhanh thu hồi vốn và có lời ngay. Đây là thực phẩm sạch vì trong quá trình sản xuất không đòi hỏi sử dụng hóa chất, hay thuốc bảo vệ thực vật gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.
Nấm bào ngư rất dễ trồng, đối với những hộ gia đình nhân công ít, lao động hạn chế vẫn có thể canh tác được, tận dụng nhân lực nhàn rỗi và nguyên liệu sẵn có để trồng nấm nhằm tăng thêm thu nhập cho nông dân là rất tốt.
1. Tiềm năng phát triển nghề trồng Nấm bào ngư tại Bạc Liêu
- Tỉnh Bạc Liêu nằm ở miền Tây Nam Bộ, thuộc khu vực đồng bằng sông Cửu Long, có toạ độ từ 9000’00’’ đến 9037’30’’ vĩ độ bắc và từ 105015’00” đến 105052’30” kinh độ đông, cách thành phố Hồ Chí Minh 280 km (về phía bắc). Phía bắc giáp tỉnh Hậu Giang và Kiên Giang, phía đông và đông bắc giáp tỉnh Sóc Trăng, phía tây và tây nam giáp tỉnh Cà Mau, phía đông và đông nam giáp biển Đông.
- Bạc Liêu nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, thời tiết chia thành hai mùa rõ rệt: mùa khô (mùa nắng) bắt đầu từ tháng 10 - 11 năm trước đến tháng 4 - 5 năm sau; mùa mưa bắt đầu từ tháng 4 - 5 đến tháng 10 - 11.
- Nhiệt độ trung bình năm 28,5 độ C, nhiệt độ thấp nhất trong năm là 21 độ C (vào mùa mưa), nhiệt độ cao nhất trong năm là 36 độ C (vào mùa nắng).
- Bờ biển thấp và phẳng rất thích hợp để phát triển nghề làm muối, trồng trọt hoặc nuôi tôm, cá. Với lợi thế gần biển mang nhiều hơi nước, độ ẩm cao cho nên đây là điều kiện rất lý tưởng để phát triển nghề trồng Nấm, mang lại thu nhập cho nông dân.
2. Kinh nghiệm và Kỹ thuật trồng nấm bào ngư
a. Nguyên Liệu
Nguyên liệu chính làm môi trường trồng nấm là các loại phế thải nông nghiệp giàu chất cenluloz như: rơm rạ và mùn cưa thuộc loại gỗ mềm và không có nhựa ngăn meo nấm phát triển như gỗ cao su, xoài, so đũa, thân bắp, cùi bắp…
Nguyên liệu sau khi qua xử lý, ủ chín, phối trộn chất dinh dưỡng, vô bịch, hấp tiệt trùng, cấy meo giống. Sau 20 – 25 ngày tơ nấm mọc đầy bịch phôi, lúc này bịch phôi được đem ra nhà trồng nấm và treo lên giàn.
b. Chuẩn bị nhà nấm
- Vật liệu: Làm nhà nấm bằng tre, lá, lưới, nylon. Có thể tận dụng sàn nhà để treo bịch phôi nấm, xung quanh nhà trồng nấm có thể bao lưới cước hoặc nylon để giữ ẩm, hạn chế côn trùng giúp cho nấm phát triển tốt.
- Nhà trồng nấm phải sạch sẽ, cao ráo, thoáng khí, thoát nước và giữ được độ ẩm. Các bịch phôi nấm có thể xếp đặt trên các bệ (bằng tre hay sắt) hoặc treo bằng dây dưới các thanh ngang, mỗi hàng cách nhau 20 – 30 cm, mỗi dây cách nhau 20 – 25cm, mỗi dây có thể treo từ 8 – 10 bịch phôi. Tốt nhất bố trí dàn treo theo từng khối một, mỗi khối rộng từ 1,4 – 1,6m, chiều dài tùy theo nhà trồng. Mỗi khối chừa các lối đi để tiện chăm sóc và thu hái.
H3
Treo nấm lên dây (TG: Hoàng Oanh)
- Trước khi đưa nấm vào nhà trồng ta cần khử trùng nhà nấm bằng vôi bột, cứ 100gr vôi bột/1m2 rãi đều xung quanh nền nhà nấm. Sau khi nhà nấm chuẩn bị xong ta tiến hành đưa bịch phôi nấm vào chăm sóc.
c. Cách chăm sóc bịch phôi và thu hoạch nấm
* Cách chăm sóc bịch phôi
- Chọn những bịch có sợi tơ nấm mọc trắng đều bịch, sau đó tiến hành tháo bút bông phía trên miệng bịch phôi hoặc dùng dao lam rạch từ 3 – 4 đường dài khoảng 3 - 4cm trên bịch phôi, sau khi rạch bịch để ngày hôm sau mới phun tưới nước.
- Cách tưới: Nước tưới nấm phải sạch, không phèn, không chứa chất độc hại và nên tưới bằng bình phun sương hay vòi phun thật mịn. Tưới nước nhiều hay ít tùy theo độ ẩm không khí của nhà trồng nấm. Không tưới thẳng lên bịch phôi mà phun xịt tạo mưa nhẹ rơi từ trên xuống, tưới ướt các vách, nóc và nền nhà để tạo độ ẩm không khí cần thiết cho nhà trồng nấm. Tùy theo thời tiết mà tưới nhiều hay ít để tạo ẩm cho nhà trồng nấm, mỗi ngày tưới 2 lần/ngày, nếu khô thì từ 3 – 4 lần/ngày (khi mưa dầm ẩm ướt, không cần tưới). Lưu ý là không để giọt nước bắn thẳng vào nụ nấm mà làm hư hỏng. Nấm bào ngư đặc biệt nhạy cảm với tác nhân gây ô nhiểm môi trường như hóa chất, thuốc trừ sâu, các kim loại nặng, kể cả trong nguyên liệu cũng như không khí và môi trường xung quanh khu vực nuôi trồng.
- Độ ẩm môi trường không khí nơi trồng nấm đạt 80 - 90%. Nhiệt độ thích hợp 25 - 32 độ C, nhiệt độ tối ưu 27 - 28 độ C. Ánh sáng khuyếch tán (có thể đọc sách được) đây là điều kiện thích hợp nhất để tạo quả thể nấm phát triển.
* Cách thu hoạch nấm
- Việc thu hoạch nấm bào ngư nên tiến hành ở giai đoạn trưởng thành. Có thế nhận biết giai đoạn trưởng thành của nấm bào ngư bằng cách quan sát khi thấy tai nấm chuyển từ dạng phễu lệch sang dạng lá lụt bình. Nấm thu ở giai đoạn này chất lượng dinh dưỡng cao, ít bị hư hỏng, dễ bảo quản, giữ được lâu ở dạng tươi.
2020 03 10 094427
Giai đoạn nấm bắt đầu trưởng thành – (TG: Hoàng Oanh)
- Không nên để nấm quá già (mép mũ nấm bắt đầu xoăn), trước khi hái thì ngưng tưới nấm từ hôm trước, thu hoạch nấm vào sáng sớm hoặc chiều tối. Thu cả cụm, cầm nấm xoay nhẹ cho chân nấm rời ra, thu cả chân nấm, không nên để đứt chân nấm và rứt mạnh tạo vết thương ở chỗ hái lớn.
- Sau khi thu hoạch lần thứ nhất, để khô 3-4 ngày không tưới (tạo độ ẩm ở nền) rạch 1- 2 điểm khác (cho nấm ra ở chỗ đó). Khi chỗ rạch thấy sợi nấm đã lại trắng thì bắt đầu tưới phun sương 3-4 lần/ ngày, tạo độ ẩm không khí > 80%.
- Cứ như vậy, thu hoạch 3-4 lần, thấy bịch đã nhẹ hoặc chuyển màu đen thì bỏ bịch thay đợt khác.
- Đối với nấm bào ngư trắng, xám, thời gian thu hoạch thường từ 3-4 tháng. Đối với nấm bào ngư nhật thời gian thu hoạch từ 5-6 tháng.
Xây dựng và phát triển nghề trồng nấm nói chung và nấm bào ngư nói riêng tại tỉnh Bạc Liêu là một trong những bước đi quan trọng nhằm góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Với vốn đầu tư ít, chi phí thấp, không tốn nhiều công sức để chăm sóc, không đòi hỏi diện tích đất nhiều, lợi nhuận lại cao. Vì vậy, mô hình trồng nấm bào ngư được xem là mô hình kinh tế mang lại hiệu quả cho bà con nông dân. Không chỉ vậy, nó còn mở ra hướng làm ăn mới, cải thiện đời sống gia đình, xóa đói giảm nghèo, góp phần vào quá trình xây dựng nông thôn mới của tỉnh nhà.
Tuy nhiên, bên cạnh đó nghề trồng nấm bào ngư cũng gặp phải nhiều thách thức. Để Bạc Liêu có thể trở thành vùng cung cấp nguyên liệu nấm bào ngư dồi dào thì đòi hỏi phải có đầu ra sản phẩm và nhiều đơn đặt hàng. Hiện nay đa số bà con nông dân chỉ nuôi trồng với hình thức nhỏ lẻ, không có nhiều doanh nghiệp ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm. Trước thực trạng này cần phải có giải pháp và lộ trình cụ thể như:
Thứ nhất, cần có sự hỗ trợ và quan tâm từ các cấp ủy, chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn. Trong thời gian tới cần đặt ra những vấn đề cho sự phát triển của nghề trồng nấm, để tìm ra biện pháp thích hợp, nâng cao hiệu quả.
Thứ hai, Phối hợp liên kết với các hộ nông dân, doanh nghiệp, các chợ đầu mối, siêu thị… nhằm mở rộng và phát triển thị trường tiêu thụ nấm.
Thứ ba, Để phát triển nghề trồng nấm bào ngư bền vững, hướng tới một ngành hàng có thương hiệu lành mạnh thì nhất thiết phải trang bị kiến thức cho người sản xuất, đào tạo và tập huấn nghiệp vụ về công tác quản lý, tổ chức sản xuất nấm, tăng cường công tác xúc tiến thị trường.
Thứ tư, Cần hình thành ngành sản xuất nấm theo hướng hàng hoá, tập trung, quy mô công nghiệp; từng bước ứng dụng công nghệ cao, có sự gắn kết chặt chẽ từ khâu nghiên cứu, sản xuất bảo quản, chế biến đến tiêu thụ, tạo thương hiệu nấm bào ngư Bạc Liêu trên thị trường trong nước, và hướng tới xuất khẩu.
Hoàng Oanh

 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây