BẠC LIÊU: XÃ HỘI HÓA HOẠT ĐỘNG KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ ĐỂ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Thứ tư - 15/01/2020 05:02
Bạc Liêu là một tỉnh thuộc vùng Đồng bằng Sông Cửu Long, phát triển kinh tế - xã hội ở mức thấp so với các tỉnh lân cận, xa các Trung tâm lớn như Cần Thơ, thành phố Hồ Chí Minh. Xác định KHCN là động lực phát triển kinh tế - xã hội, đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hóa nên Tỉnh ủy, UBND tỉnh luôn quan tâm chỉ đạo, đầu tư cho nghiên cứu, ứng dụng KHCN. Đồng thời đẩy mạnh thu hút các nguồn lực xã hội đầu tư vào KHCN đang là chủ trương đúng đắn và bức thiết nhằm thúc đẩy phát triển KHCN và giảm áp lực cho ngân sách Nhà nước.
Hồ nuôi thủy sản (Ảnh: PTC)
Hồ nuôi thủy sản (Ảnh: PTC)
Khoa học và công nghệ (KHCN) có vai trò quyết định đến sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia, vừa là phương tiện, vừa là động lực, vừa là mục tiêu của sự phát triển. Đảng và Nhà nước ta luôn coi phát triển và ứng dụng KHCN là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc, là một nội dung cần được ưu tiên tập trung đầu tư trước một bước trong hoạt động của các ngành, các cấp...
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 khóa XII khẳng định, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ về tổ chức, cơ chế quản lý, cơ chế hoạt động, công tác xây dựng chiến lược, kế hoạch phát triển KHCN; phương thức đầu tư, cơ chế tài chính, chính sách cán bộ, cơ chế tự chủ phù hợp với kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Đầu tư nhân lực KHCN là đầu tư cho phát triển bền vững, trực tiếp nâng tầm trí tuệ và sức mạnh của dân tộc... Ưu tiên và tập trung mọi nguồn lực quốc gia cho phát triển KHCN. Nhà nước có trách nhiệm đầu tư, khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia phát triển hạ tầng, nâng cao đồng bộ tiềm lực khoa học xã hội và nhân văn, khoa học tự nhiên, kỹ thuật và công nghệ. 
Bạc Liêu là một tỉnh thuộc vùng Đồng bằng Sông Cửu Long, phát triển kinh tế - xã hội ở mức thấp so với các tỉnh lân cận, xa các Trung tâm lớn như Cần Thơ, thành phố Hồ Chí Minh. Xác định KHCN là động lực phát triển kinh tế - xã hội, đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hóa nên Tỉnh ủy, UBND tỉnh luôn quan tâm chỉ đạo, đầu tư cho nghiên cứu, ứng dụng KHCN. Tuy nhiên, nguồn kinh phí đầu tư cho hoạt động KHCN không đáp ứng nhu cầu, phải dàn trải cho nhiều nhiệm vụ, bao gồm hỗ trợ triển khai các đề tài nghiên cứu khoa học, dự án ứng dụng công nghệ, áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, thông tin KHCN, tiêu chuẩn - đo lường - chất lượng, hợp tác quốc tế, đào tạo, thanh tra, tăng cường năng lực nghiên cứu của các tổ chức KHCN... nên nguồn vốn đầu tư chưa tương xứng với nhu cầu phát triển KHCN địa phương. Trong điều kiện khó khăn về vốn, phần lớn người dân và doanh nghiệp còn giữ tâm lý ỷ lại, trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước, do đó nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật được chuyển giao nhưng chỉ dừng lại ở mức xây dựng mô hình mà không thể tiếp tục duy trì và nhân rộng mô hình. Từ thực trạng đó, yêu cầu đẩy mạnh thu hút các nguồn lực xã hội đầu tư vào KHCN đang là chủ trương đúng đắn và bức thiết nhằm thúc đẩy phát triển KHCN và giảm áp lực cho ngân sách Nhà nước.
Nhận thức được tầm quan trọng của KHCN đối với thực tiễn sản xuất, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã mạnh dạn đầu tư kinh phí cho hoạt động KHCN tại doanh nghiệp mình nhằm ứng dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chuyển giao đổi mới công nghệ tạo ra quy trình sản xuất phù hợp, tăng năng suất, tăng chất lượng sản phẩm, giảm giá thành và nâng cao giá trị cho các sản phẩm chủ lực của địa phương.
Đầu tiên phải kể đến Công ty TNHH sản xuất và Thương mại Trúc Anh, những năm qua ngoài việc được sự quan tâm của các Sở, ngành, chính quyền địa phương hỗ trợ hoạt động KHCN, Công ty còn mạnh dạn tự bỏ kinh phí nghiên cứu khoa học. Điển hình là Công ty đã nghiên cứu thành công quy trình nuôi tôm thẻ chân trắng hai giai đoạn ứng dụng công nghệ biofloc, đã được Sở KH&CN chứng nhận kết quả nghiên cứu không sử dụng ngân sách nhà nước và được Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn công nhận là tiến bộ khoa học kỹ thuật. Ưu điểm nổi bật của quy trình nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh 2 giai đoạn, ít thay nước là đạt “tiêu chuẩn 4A”: An toàn vệ sinh thực phẩm do không sử dụng kháng sinh, hoá chất mà chỉ sử dụng vi sinh, chế phẩm sinh học; an toàn môi trường do không xả thải ra bên ngoài; an toàn dịch bệnh do khống chế và trị bệnh hoàn toàn bằng vi sinh, chế phẩm sinh học; an sinh xã hội do giảm được rủi ro, tăng năng suất, tăng chất lượng nên người nuôi tôm luôn luôn có lợi nhuận. Ngoài ra, quy trình này tái sử dụng chất thải của tôm thành hạt biofloc làm thức ăn cho tôm. Hệ số chuyển đổi thức ăn thấp, thời gian nuôi ngắn nên giảm được từ 10-20% chi phí so với các mô hình nuôi tôm khác. Quy trình nuôi dễ thực hiện, phù hợp với cả quy mô nhỏ lẻ lẫn trang trại. Hiện nay, Công ty đang chuyển giao quy trình này tại tỉnh Cà Mau, Sóc Trăng, Kiên Giang, Trà Vinh, Long An,  Bến Tre, Đà Nẵng, Nghệ An, Quảng Ninh.
Mô hình nuôi tôm hai đoạn (Ảnh: Công ty Trúc Anh)
Công ty Cổ phần Muối Bạc Liêu cũng là một doanh nghiệp rất quan tâm đến việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh và đồng thời tiết kiệm năng lượng, giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Năm 2015 công ty đầu tư kinh phí hơn 300 triệu đồng nghiên cứu chế tạo lò sấy trống quay thay thế cho lò sấy tĩnh, sản phẩm muối sấy đạt chất lượng tốt hơn trước, chi phí sản xuất giảm 17% so với sấy bằng lò sấy tĩnh vĩ ngang, giảm 15% chi phí nhiên liệu sử dụng cho 1 tấn sản phẩm, giảm 20% chi phí nhân công. Giải pháp thay thế sấy muối tĩnh vĩ ngang bằng sấy muối trống quay của Công ty đã đạt giải nhất tại Hội thi sáng tạo khoa học kỹ thuật (KHKT) lần thứ VI, năm 2016 do Liên hiệp các hội KHKT tỉnh tổ chức. Năm 2018, được sự hỗ trợ từ Bộ KH&CN, công ty đã thực hiện dự án Ứng dụng tiến bộ KH&CN xây dựng mô hình chế biến muối tinh và muối tinh I ốt chất lượng cao với tổng kinh phí là 13 tỷ đồng, trong đó kinh phí đối ứng của Công ty hơn 8,4 tỷ đồng, nội dung của dự án là đổi mới công nghệ chế biến muối hiện nay đã lạc hậu sang công nghệ mới, công suất chế biến là 4-5 tấn/h, tương đương với 22.000 tấn/năm (gấp đôi công suất hiện nay). Quy trình công nghệ mới có ưu điểm là được cơ giới hoá toàn bộ, hoạt động liên tục trong các thiết bị kín, chất lượng sản phẩm cao (99,3 - 99,5)% NaCl, tỷ lệ thu hồi muối cao và tiêu hao ít năng lượng, do đó giảm được chi phí sản xuất từ 3 – 5% so với công nghệ đang áp dụng, nước thải được thu hồi tái sử dụng và khí thải được xử lý đạt quy chuẩn môi trường trước khi thải ra bên ngoài. Hiện nay mô hình chế biến muối chất lượng cao đã được nghiệm thu và đưa vào sản xuất. Ngoài ra, năm 2018, được sự hỗ trợ từ Sở KH&CN, Công ty tiến hành thực hiện dự án đổi mới công nghệ chế muối gia vị với tổng kinh phí hơn 2,3 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn tự có là hơn 2 tỷ đồng.
Sau một thời gian nghiên cứu sản xuất và đưa ra ứng dụng thực tế, “Hồ nuôi trồng thủy sản” bằng vật liệu khung sắt tròn lót bạt nhựa HDFE của Công ty TNHH MTV Sản xuất, dịch vụ thương mại Khôi Nguyên NVK đã được Cục Sở hữu Trí tuệ cấp bằng sáng chế, đây cũng là bằng sáng chế đầu tiên ở tỉnh Bạc Liêu được cấp. Để có được kết quả như vậy, Công ty đã đầu tư chất xám cũng như kinh phí để nghiên cứu thành công. Công ty TNHH MTV Long Mạnh là doanh nghiệp đầu tiên ở tỉnh Bạc Liêu ứng dụng hồ nuôi trồng thủy sản” bằng vật liệu khung sắt tròn lót bạt nhựa để nuôi tôm kết hợp áp dụng công nghệ biofloc. Công ty Long Mạnh đã đầu tư hơn 1,2 tỷ đồng để xây dựng khu nuôi tôm thẻ chân trắng theo công nghệ biofloc trong hồ nổi bao gồm: 4 hồ nuôi tôm với diện tích 500 m2/hồ và 2 hồ gièo với diện tích 100 m2/hồ, hệ thống ao cấp, xử lý nước và các trang thiết bị máy móc cần thiết trên diện tích 2 ha. Ưu điểm của mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh trong hồ nổi tròn này là nuôi đạt tỷ lệ sống của tôm rất cao 90 - 100%, do sử dụng quạt đảo nước liên tục, lắp đặt hệ thống tuần hoàn, tiết kiệm được lượng nước sử dụng, hạn chế sử dụng khoáng chất, tại mỗi ao nuôi lắp hệ thống quan trắc tự động các yếu tố môi trường (pH, ôxy hòa tan, độ kiềm....), xi phông tự động, từ đó kiểm soát chất lượng nước tốt hơn. Công ty Long Mạnh đã nuôi thành công được 2 vụ với sản lượng tôm thu hoạch hơn 13 tấn. Giá bán bình quân là 150 nghìn đồng/kg, hệ số thức ăn 1,1, sau khi trừ các khoản chi phí, lợi nhuận gần 850 triệu đồng. Theo đánh giá của Sở KH&CN (nay là Sở Giáo dục Khoa học và Công nghệ), mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng công nghệ biofloc trong hồ nổi tròn có nhiều ưu điểm vượt trội, vì có khả năng ứng dụng công nghệ 4.0 vào quy trình quản lý nhằm hiện đại hóa nghề nuôi để Bạc Liêu trở thành trung tâm công nghiệp tôm của cả nước. Với thành công của mô hình này sẽ giúp mở ra hướng đi mới cho nghề nuôi tôm nước lợ trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu nói riêng và cả nước nói chung trong thời gian tới ngày càng bền vững hơn.
Điểm chung của các doanh nghiệp trên là đều là doanh nghiệp KH&CN, người đứng đầu doanh nghiệp rất quan tâm đến việc nghiên cứu và ứng dụng tiến bộ KHCN vào sản xuất. Với suy nghĩ KH&CN là vấn đề then chốt, sống còn đối với sự tồn tại và phát triển của đơn vị mình nên các doanh nghiệp này đã không trông chờ vào nguồn kinh phí của nhà nước mà chủ động tự đầu tư kinh phí để thực hiện các nhiệm vụ khoa học có ý nghĩa cấp thiết, kết quả thực hiện các nhiệm vụ này điều mang lại hiệu quả thiết thực cho doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp đứng vững trên thương trường, góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Trong thời gian tới, để đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động KHCN tại tỉnh Bạc Liêu thì cơ quan chức năng cần tiếp tục khuyến khích và hình thành các tổ chức ươm tạo công nghệ, tư vấn lựa chọn công nghệ, môi giới công nghệ và chuyển giao công nghệ gắn với hoạt động của các sàn giao dịch công nghệ, thiết bị nhằm hỗ trợ các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động nghiên cứu khoa học, ứng dụng tiến bộ KHKT. Huy động mọi nguồn lực để phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, trong đó tập trung vào hỗ trợ thành lập và phát triển các tổ chức trung gian kiểu mới như tổ chức hỗ trợ đổi mới sáng tạo, tổ chức thúc đẩy kinh doanh, câu lạc bộ khởi nghiệp, khu ươm tạo công nghệ và ươm tạo doanh nghiệp, các sự kiện kết nối khởi nghiệp với nhà đầu tư, đối tác, nhân lực và các kênh truyền thông.
TẤN LỢI


 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây